Trả lời nhanh: Ly hôn đơn phương có được chia tài sản không? Có. Ly hôn đơn phương vẫn được chia tài sản chung, kể cả khi vợ hoặc chồng không đồng ý ly hôn hay không hợp tác, nhưng Tòa án chỉ chia khi người khởi kiện có yêu cầu (khoản 1 Điều 5 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015). Tài sản chung về nguyên tắc chia đôi, có tính đến hoàn cảnh, công sức đóng góp, lợi ích nghề nghiệp và lỗi của mỗi bên (khoản 2 Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình 2014). Tài sản riêng không bị chia.
Ly hôn đơn phương có được chia tài sản không là câu hỏi nhiều người đặt ra khi người kia không chịu ký đơn, không đến Tòa hoặc tuyên bố “không chia gì cả”. Nhiều người còn lo người làm nội trợ, không đứng tên tài sản sẽ ra đi tay trắng. Bài viết này trả lời theo đúng quy định hiện hành: tài sản nào được chia, chia theo nguyên tắc nào và cần làm gì khi bên kia không hợp tác.
Đội ngũ Công ty Luật TNHH Nhất Tín LNT tại trụ sở Thành phố Hồ Chí Minh
Mục lục bài viết
1. Ly hôn đơn phương có được chia tài sản không
1.1. Tòa án chỉ chia khi có yêu cầu
Tòa án chỉ thụ lý và giải quyết trong phạm vi đơn khởi kiện, đơn yêu cầu của đương sự (khoản 1 Điều 5 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015). Vì vậy, câu trả lời cho ly hôn đơn phương có được chia tài sản không là có, với điều kiện đơn khởi kiện ghi rõ yêu cầu chia tài sản, liệt kê từng tài sản và đề xuất cách chia. Nếu đơn chỉ yêu cầu ly hôn, Tòa án sẽ không tự chia.
1.2. Chia ngay trong vụ ly hôn hoặc chia sau
Người khởi kiện có thể yêu cầu chia tài sản ngay trong vụ ly hôn, hoặc chỉ yêu cầu ly hôn trước rồi khởi kiện chia tài sản sau. Chia ngay giúp giải quyết dứt điểm một lần; chia sau phù hợp khi tài sản phức tạp, giấy tờ chưa đủ hoặc người khởi kiện cần ly hôn sớm. Tuy nhiên, để càng lâu thì càng có nguy cơ tài sản bị chuyển nhượng, thế chấp.
2. Tài sản nào được chia khi ly hôn đơn phương
Muốn biết ly hôn đơn phương có được chia tài sản không trong trường hợp của mình, trước hết cần tách đâu là tài sản chung, đâu là tài sản riêng.
2.1. Tài sản chung của vợ chồng
Tài sản chung gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được thừa kế chung, tặng cho chung; quyền sử dụng đất có được sau khi kết hôn, trừ trường hợp được thừa kế riêng, tặng cho riêng (khoản 1 Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014). Tài sản đứng tên một người nhưng hình thành trong thời kỳ hôn nhân vẫn có thể là tài sản chung.
Đặc biệt, nếu không có căn cứ chứng minh tài sản đang tranh chấp là tài sản riêng thì tài sản đó được coi là tài sản chung (khoản 3 Điều 33). Bên nào cho rằng tài sản là của riêng mình thì phải tự chứng minh.
2.2. Tài sản riêng không bị chia
Tài sản riêng gồm tài sản có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng; tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của vợ, chồng và tài sản khác mà pháp luật quy định là của riêng (khoản 1 Điều 43). Muốn giữ tài sản riêng, cần chuẩn bị giấy tờ như hợp đồng tặng cho, văn bản khai nhận thừa kế, giấy tờ mua bán có trước ngày kết hôn.
3. Ly hôn đơn phương chia tài sản theo nguyên tắc nào
3.1. Chia đôi nhưng có tính 4 yếu tố
Tài sản chung được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau (khoản 2 Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình 2014):
- Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng.
- Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập.
- Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập.
- Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.
Vì vậy, khi hỏi ly hôn đơn phương có được chia tài sản không và được chia bao nhiêu, câu trả lời phụ thuộc nhiều vào chứng cứ. Người ở nhà nội trợ, chăm con không bị coi là “không đóng góp”. Tỷ lệ chia thực tế có thể khác 50 - 50 tùy chứng cứ về các yếu tố trên.
3.2. Chia bằng hiện vật hoặc chia theo giá trị
Tài sản chung được chia bằng hiện vật; nếu không chia được bằng hiện vật thì chia theo giá trị. Bên nhận phần hiện vật có giá trị lớn hơn phần mình được hưởng thì phải thanh toán phần chênh lệch cho bên kia (khoản 3 Điều 59). Ví dụ, một bên nhận căn nhà và trả lại cho bên kia một khoản tiền tương ứng.
4. Bên kia không hợp tác hoặc tẩu tán tài sản thì làm gì
4.1. Bị đơn vắng mặt, Tòa án vẫn xét xử
Bị đơn đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vẫn vắng mặt, không có người đại diện thì Tòa án xét xử vắng mặt họ (điểm b khoản 2 Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015). Việc chia tài sản dựa trên chứng cứ do các bên cung cấp và Tòa án thu thập, nên người khởi kiện càng chuẩn bị đủ chứng cứ thì càng chủ động. Xem thêm ly hôn đơn phương vắng mặt tại TPHCM.
4.2. Đề nghị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời
Khi có dấu hiệu bên kia bán, thế chấp hoặc rút tiền, người khởi kiện có thể đề nghị Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời như kê biên tài sản đang tranh chấp, cấm chuyển dịch quyền về tài sản đang tranh chấp, phong tỏa tài khoản tại ngân hàng hoặc phong tỏa tài sản của người có nghĩa vụ (khoản 6, 7, 10, 11 Điều 114 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015). Nên đề nghị sớm, ngay khi nộp đơn.
4.3. Án phí khi có yêu cầu chia tài sản
Ngoài án phí ly hôn, mỗi bên còn chịu án phí đối với phần tài sản có tranh chấp tương ứng với giá trị phần tài sản mà mình được chia (điểm a khoản 7 Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14). Nếu các bên tự thỏa thuận được việc chia tài sản trước khi mở phiên tòa thì nghĩa vụ án phí sẽ khác, cần tính cụ thể theo từng hồ sơ.
Tòa án có thẩm quyền là Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú, làm việc (điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015). Tham khảo thêm thủ tục ly hôn đơn phương tại Hồ Chí Minh và ly hôn đơn phương mất bao lâu.
5. Từ hồ sơ Công ty Luật TNHH Nhất Tín LNT đã xử lý
Một khách hàng nữ buôn bán tự do tại TPHCM nộp đơn ly hôn đơn phương. Người chồng cố tình vắng mặt, không tham gia các buổi làm việc tại Tòa án và không hợp tác giải quyết khối tài sản chung gồm một căn nhà đất và một sổ tiết kiệm. Chị lo bên kia không hợp tác thì mình mất quyền được chia tài sản và vụ án bị kéo dài mãi.
Công ty hướng dẫn chị thu thập tài liệu, chứng cứ về nguồn gốc từng tài sản, soạn hồ sơ khởi kiện có yêu cầu chia tài sản chung ngay từ đầu. Luật sư trực tiếp theo dõi và làm việc với Tòa án theo đúng trình tự. Sau khi có đủ tài liệu, chứng cứ, Tòa án đưa vụ án ra xét xử vắng mặt bị đơn, chấp nhận yêu cầu ly hôn của chị và chia đôi khối tài sản chung.
Bài học rút ra: bên kia không hợp tác hay vắng mặt không làm mất quyền được chia tài sản. Điều quyết định là đơn khởi kiện có yêu cầu chia tài sản rõ ràng và chứng cứ về tài sản đầy đủ ngay từ đầu.
Luật sư tư vấn hồ sơ ly hôn có chia tài sản cho khách hàng tại văn phòng
Câu hỏi thường gặp
Ly hôn đơn phương có được chia tài sản không nếu bên kia không đến Tòa?
Có. Sau khi bị đơn được triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vẫn vắng mặt, Tòa án xét xử vắng mặt họ và vẫn giải quyết yêu cầu chia tài sản dựa trên chứng cứ trong hồ sơ.
Tài sản chỉ đứng tên chồng hoặc vợ có bị chia không?
Có thể bị chia nếu hình thành trong thời kỳ hôn nhân và không chứng minh được là tài sản riêng (khoản 1, khoản 3 Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014). Tên trên giấy chứng nhận không tự quyết định tài sản là chung hay riêng.
Người làm nội trợ có được chia tài sản không?
Có. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập khi xem xét công sức đóng góp (điểm b khoản 2 Điều 59).
Không yêu cầu chia tài sản khi ly hôn thì sau này có chia được không?
Được. Có thể khởi kiện chia tài sản chung sau khi ly hôn. Tuy nhiên, nên có biện pháp giữ tài sản sớm để tránh bị chuyển nhượng, thế chấp trong thời gian chờ.
Hiểu đúng ly hôn đơn phương có được chia tài sản không giúp anh chị chuẩn bị đơn và chứng cứ đúng ngay từ đầu, không bị động khi bên kia không hợp tác. Nếu anh chị cần ly hôn đơn phương có chia tài sản tại Thành phố Hồ Chí Minh, hãy liên hệ Công ty Luật TNHH Nhất Tín LNT qua hotline 03.8888.1991 hoặc trang liên hệ để luật sư xem hồ sơ cụ thể. Tham khảo thêm dịch vụ luật sư ly hôn đơn phương.
Luật sư Lê Việt Thành tại văn phòng Công ty Luật TNHH Nhất Tín LNT
Lưu ý: Những thông tin trên nhằm giúp Quý khách có cái nhìn tổng quan. Để áp dụng vào từng trường hợp cụ thể, giải pháp cần được điều chỉnh theo tình tiết thực tế và bối cảnh pháp lý. Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp luật sư của Công ty Luật TNHH Nhất Tín LNT qua số 03.8888.1991 để được hỗ trợ tốt nhất.
